Styczeń
Luty
Marzec
Kwiecień
Maj
Czerwiec
Lipiec
Sierpień
Wrzesień
Październik
Listopad
Grudzień

... uschnięte liście mogą być kryjówką dla jeży

Koniec września. Pierwszy dzień kalendarzowej jesieni przywitał nas piękną pogodą - jest słonecznie, ciepło (20°C). Właśnie zaczęła się złotą polską jesień.

  Przyszła jesień, a wraz z nią dużo spadających z drzew liści. Mogą one być kryjówką dla jeży. Bardzo często nie zdajemy sobie sprawy z  obecności tych pożytecznych zwierzątek w naszym ogródku. Trudno je spotkać, bo prowadzą nocny tryb życia. Jesienią musimy bardzo uważnie wykonywać prace porządkowe.  Przed grabieniem, paleniem sterty liści należy sprawdzić, czy przypadkiem ktoś tam się już nie zadomowił. Pamiętajmy również, że jeże zasypiają późną jesienią (na pięć miesięcy), a do tego czasu muszą zgromadzić odpowiednią ilość energii w postaci tłuszczu, potrzebną do przeżycia zimy. Możemy im w tym pomóc - dokarmiając je. Chętnie skorzystają z naszej pomocy. Nie wskazane jest dawać im mleko, mimo że bardzo je lubią, powoduje ono biegunki, odwodnienie, a co za tym idzie - silne osłabienie organizmu. Dobrze jest podawać świeżą wodę. Starajmy się także nie przerywać im zimowego snu. Jeże poszukując nowych kryjówek tracą tę niezbędną do przetrwania energię. 

Ta szarobrązowa kolczasta kulka to niewątpliwie jeż, i właśnie, ze względu na ten kolor trudno jest  dostrzec go wśród sterty uschniętych liści.		jeż
jeż	A tu jeżyk prezentuje swoją nóżkę wyposażoną w niezłe pazurki.

 W ogródku widać pierwsze oznaki jesieni. Liście na drzewach tracą swoją naturalną zieleń, stają się żółte, czerwone, rdzawo-brązowe. Część z nich już opadła. Również asparagus (asparagus officinalis) zaczyna przebarwiać się na żółto i pomarańczowo. Jest bardzo dekoracyjną rośliną i to zarówno w lecie, kiedy jest zielony, jak i teraz -  przybierając kolory jesieni. 

 Zaczynają kwitnąć ostatnie  kwiaty w ogródku - astry nowoangielskie (aster novae-angliae) - najokazalsze z jesiennych gatunków tego rodzaju. Osiągają wysokość 100-150cm. Kwiaty małe, rozwijają się we wrześniu i październiku. Zamykają się wieczorem i podczas deszczowej pogody. Cała roślina jest lekko owłosiona. Dolna, zacieniona część łodygi traci bardzo wcześnie liście. Dobrze byłoby sadzić przy nich niskie, dobrze ulistnione aż do jesieni  rośliny takie jak aster karłowy (aster dumosus).

Astry chińskie w większości przekwitły. Porozsiewałam ich nasionka, a rośliny już usunęłam. W tej chwili bardzo ładnie wyglądają petunie, lwie paszcze. 

Oprócz nich kwitną jeszcze werbeny, gazanie, cynie, rudbekie, kosmosy, języczka pomarańczowa, dalie, aksamitki, szałwia, nagietki.

 Już najwyższa pora wsadzić cebulki tulipanów. Trochę  się z tym ociągałam, bo krety ostatnio są bardzo aktywne i mówiąc szczerze boję się o moje tulipany. Skutecznym  sposób ochrony przed gryzoniami jest sadzenie ich do ziemi w perforowanych doniczkach. Dzięki nim gryzonie nie będą miały dostępu do cebulek. Tak, tylko że ta metoda jest dobra jak ma się kilka, no może kilkanaście cebulek, a jak ma się kilkaset .... 

W tym roku większość cebulek zostawiłam w ziemi, ale i tak nazbierało się sporo do posadzenia - a to wszystko przez moją słabość do tych pięknych kwiatów . Nie mogłam oprzeć się pokusie i znowu kupiłam nowe odmiany. Bardzo dużo cebulek dostałam również od sąsiadów. Są jeszcze małe i pewnie tylko nieliczne zakwitną w przyszłym roku, ale za to za dwa lata ...

 Wiele kwiatów przekwita albo już przekwitło, ale są i takie, które nic nie robią sobie z jesiennej pory i ponownie wspaniale zakwitają.  

Zakwitł także goździk brodaty (Dianthus barbatus), firletka chalcedońska, żurawka, a także kwitnące wczesną wiosną floksy szydlaste. 

30 września - poranek bardzo mglisty. Wielka chmura otuliła cały ogródek. Dopiero po jakimś czasie pogoda wyklarowała się - zrobił się słonecznie i cieplutko - oby jak najdłużej . 

 A w ogródku - cicho, spokojnie, zupełnie jakby przyroda odpoczywała po długim, wyczerpującym, ale jakże wspaniałym lecie i tylko wciąż słychać cykanie koników polnych.